خیلیها فکر میکنند هوشمندسازی ساختمان قدیمی یعنی کندن دیوار، سیمکشی دوباره و چند هفته گرد و خاک. در عمل، بیشتر آپارتمانها و خانههایی که سالها از ساختشان گذشته را میشود با تجهیزات بیسیم و قدمبهقدم هوشمند کرد، بیآنکه خانه به کارگاه تبدیل شود.
شروع هوشمندسازی خانه بدون تخریب هم پیچیده نیست. از همان چیزهایی شروع میکنیم که هر روز با آنها سروکار دارید: چراغها، پریزها و در ورودی. بعد، وقتی چند وسیله کنار هم کار کردند، نوبت سناریوهاست. این راهنما کمک میکند ترتیب درست را پیدا کنید؛ برآورد هزینه را هم در پایان به مطلب مخصوص خودش سپردهایم.
واقعبینانه بگوییم: هوشمندسازی ساختمان قدیمی هم بدون هیچ تغییری ممکن نیست. در بیشتر موارد کار بدون تخریب گسترده جلو میرود، اما برق غیراستاندارد، درِ خاص یا محدودیتهای مدیریت ساختمان بررسی جداگانه میخواهند.
آیا ساختمان قدیمی را میتوان هوشمند کرد؟
بله، در بیشتر موارد. «قدیمی» بودن ساختمان بهمعنای غیرممکن بودن نیست؛ معمولاً یعنی:
- دیوارها کاشی یا گچ تمامشده دارند و نمیخواهید آنها را بکنید.
- تابلو برق و مسیر سیمکشی محدودیت دارد.
- خانه اجارهای یا آپارتمانی است و تغییر دائمی سختتر است.
در این شرایط، هوشمندسازی ساختمان قدیمی بیشتر به افزودن یک لایهٔ کنترل روی همان مدارها و وسایل موجود شبیه است تا بازطراحی کامل برق ساختمان. تجهیزات روی شبکهٔ بیسیم خانه کار میکنند و کار اغلب با تعویض کلید، افزودن پریز پرتابل یا نصب دستگیرهٔ هوشمند جلو میرود. شرط موفقیت سه چیز است: تجهیزات مناسب مسیر بیسیم، اولویتبندی درست و انتظار واقعبینانه.
اگر میخواهید تصویر کاملتری از این فرایند در ساختمانهای نوساز و در حال ساخت هم داشته باشید، مطلب هوشمندسازی ساختمان چیست را ببینید.
بدون تخریب چه بخشهایی را میتوان هوشمند کرد؟
روشنایی
با جایگزین کردن کلید معمولی با کلید هوشمند (برای روشنایی، کلید تبدیل، پرده و…) چراغها را از راه دور و با زمانبندی کنترل میکنید؛ در بیشتر نصبهای استاندارد هم سقف باز نمیشود. جزئیات کنترل چراغها را در مطلب روشنایی هوشمند چیست خواندهایم.

کلید دو پل لمسی هوشمند الویا؛ روی همان قوطی کلید معمولی نصب میشود و سقف باز نمیشود.
پریز و وسایل غیرهوشمند
با پریز هوشمند پرتابل مثل مدل MO-3014، وسایلی که اپ ندارند هم قابلکنترل میشوند؛ کافی است پریز را بین دوشاخهٔ وسیله و پریز دیواری قرار دهید. برای آشنایی بیشتر، مطلب کلید و پریز هوشمند را بخوانید.
پریز هوشمند پرتابل الویا؛ بین دوشاخه و پریز دیواری قرار میگیرد و نصب جداگانه نمیخواهد.

امنیت ورودی و درب
دستگیرههای هوشمند سری LM با اثرانگشت و روشهای ترکیبی روی همان درِ موجود نصب میشوند. معرفی کامل این سری را در مطلب دستگیره هوشمند اثر انگشت ببینید.
سناریو و هماهنگی
وقتی چند نقطهٔ کنترل دارید، ارزش واقعی وقتی پیدا میشود که «رسیدن به خانه»، «خروج» یا «شببخیر» با یک فرمان چند کار را با هم انجام دهد. این لایه از اپ میآید و به کندن دیوار بیشتری نیاز ندارد.

کلید سناریو هوشمند الویا؛ چند کار را با یک فرمان هماهنگ میکند.
بیسیم در برابر باسیم؛ چرا برای ساختمان قدیمی معمولاً بیسیم منطقیتر است؟
باسیم (کابلکشی ساختیافته)
در نوسازی یا ساختمانی که هنوز در حال ساخت است، کابل اختصاصی خانه هوشمند کنترل پایدار و قابلگسترشی میدهد. در ساختمان تمامشده اما همین پایداری با هزینه و دردسر تخریب و نقاشی دوباره همراه است.
بیسیم
تجهیزات بیسیم روی همان سیمکشی و قوطیهای موجود نصب میشوند و از طریق شبکهٔ وایفای خانه با هم حرف میزنند. شروع سریعتر است، تخریب کمتری دارد و اگر خانه را عوض کنید، بخشی از تجهیزات را هم میتوانید با خودتان ببرید.
| معیار | باسیم | بیسیم |
|---|---|---|
| میزان تخریب | بیشتر | کمتر |
| سرعت شروع | کندتر | سریعتر |
| مناسب نوسازی سنگین | بله | بهعنوان مکمل |
| مناسب آپارتمان اجارهای یا تمامشده | سختتر | منطقیتر |
به زبان ساده، اگر قرار نیست خانه را کامل نوسازی کنید، بیسیم راه کوتاهتری برای هوشمندسازی ساختمان قدیمی است. انتخاب پروتکل ارتباطی هم به تعداد دستگاهها و پوشش شبکه در ساختمان بستگی دارد و بهتر است با همان پلتفرمی هماهنگ باشد که بقیهٔ تجهیزات روی آن کار میکنند؛ در الویا این پلتفرم اپ ELEHOME است.
اگر هنوز مطمئن نیستید سیمکشی خانهتان آمادهٔ کلید هوشمند است (مثلاً سیم نول در قوطی کلید دارید یا نه)، پیش از خرید مطلب برقکاری هوشمند ساختمان را بخوانید.
از کجا شروع کنیم؟ اولویتبندی مرحلهای با بودجه محدود
در هوشمندسازی ساختمان قدیمی لازم نیست همهٔ خانه را یکباره هوشمند کنید. ترتیب زیر کمک میکند با بودجهٔ محدود هم از همان قدم اول نتیجه ببینید.
مرحله ۱: یک دردسر روزمره
از چیزی شروع کنید که هر هفته اذیتتان میکند: چراغی که روشن میماند، وسیلهای که همیشه در حالت آمادهبهکار است یا کلیدی که دور از دسترس است. یک کلید هوشمند یا یک پریز پرتابل کافی است تا حس کنترل واقعی را تجربه کنید.
مرحله ۲: ورودی و آرامش خاطر
اگر گمشدن کلید یا رفتوآمد اعضای خانواده دغدغه است، دستگیرهٔ هوشمند اثرانگشت را برای در اصلی بررسی کنید؛ البته بعد از اینکه ابعاد و سازگاری در را چک کردید.
مرحله ۳: گسترش نقطهای
اتاقخواب، راهرو، بالکن یا میز کار. هر نقطهٔ تازه باید دلیل روشنی داشته باشد، نه اینکه فقط سبد خرید را پر کند.
کلید پرده تکی هوشمند الویا؛ نمونهای از گسترش نقطهای در اتاقخواب یا پذیرایی.

مرحله ۴: سناریو
وقتی سه یا چهار دستگاه بدون مشکل کار کردند، زمانبندی و سناریوهای ELEHOME را فعال کنید تا خانه از چند وسیلهٔ جدا به یک مجموعهٔ هماهنگ برسد.
اگر در آپارتمان زندگی میکنید و میخواهید بدانید کدام تجهیزات واقعاً لازم است، مطلب خانه هوشمند برای آپارتمان فهرست کاملتری دارد.
چکلیست قبل از خرید
- پوشش وایفای در نقاط نصب کافی است؟
- مدیریت ساختمان یا مالک برای تعویض کلید و دستگیره محدودیتی گذاشته است؟
- برق و ارت واحد ایمن و استاندارد است؟
- هدف این ماه چیست: راحتی، امنیت یا هر دو؟
اگر جواب یکی از این سؤالها را نمیدانید، نگران نباشید؛ همین سؤالها نقطهٔ شروع خوبی برای گفتوگو با کارشناس است.
نقش اکوسیستم الویا و اپ ELEHOME
پیشنهاد الویا برای هوشمندسازی ساختمان قدیمی این است که کلید، پریز و دستگیره را با یک اپ واحد مدیریت کنید تا مجبور نباشید برای هر وسیله یک ریموت یا اپ جدا داشته باشید. ELEHOME کاربری چندزبانه (از جمله فارسی)، تایمر و زمانبندی و سناریونویسی چندمرحلهای دارد. جزئیات نصب هر دستگاه در دفترچهٔ همان مدل آمده و اگر ساختمانتان شرایط خاصی دارد، بهتر است پیش از نصب با کارشناس مشورت کنید.
جمعبندی
هوشمندسازی ساختمان قدیمی در بیشتر موارد بدون تخریب گسترده ممکن است: با تجهیزات بیسیم، شروع مرحلهای از روشنایی، پریز و در ورودی و بعد سناریو در ELEHOME. این همان مسیر هوشمندسازی خانه بدون تخریب است؛ اولویت این ماهتان را مشخص کنید و از میان خانه هوشمند الویا همان یک قدم اول را بردارید؛ بقیهٔ مسیر کمکم شکل میگیرد.
سوالات متداول
آیا هوشمندسازی ساختمان قدیمی بدون سیمکشی مجدد ممکن است؟
در بسیاری از آپارتمانها و خانههای تمامشده بله؛ با تجهیزات بیسیم مثل کلید هوشمند، پریز پرتابل و دستگیرهٔ هوشمند. موارد خاص به بازدید نیاز دارند.
از کجا شروع کنیم بهتر است؟
از یک دردسر روزمرهٔ مشخص مثل روشنایی یا یک وسیلهٔ پرکاربرد، بعد امنیت ورودی، بعد گسترش نقطهای و در آخر سناریو.
در خانهٔ قدیمی بهتر است هوشمندسازی یکجا انجام شود یا مرحلهای؟
در ساختمان قدیمی معمولاً مرحلهای بهتر است. در بسیاری از خانههای قدیمی سیم نول به قوطی کلید نرسیده یا عمق قوطی برای کلید هوشمند کم است؛ پس اول یکی دو نقطه را با کمک برقکار بررسی و هوشمند کنید، وضعیت سیمکشی و پوشش شبکه را در عمل ببینید و بعد بقیهٔ کلیدها را بهتدریج عوض کنید. برای انتخاب نوع کلید و پریز، راهنمای انتخاب کلید و پریز هوشمند را ببینید.
هزینه هوشمندسازی خانه قدیمی چقدر است؟
هزینه به تعداد نقاط، نوع تجهیزات و شرایط نصب بستگی دارد. برآورد چند سناریوی واقعی را در مطلب هزینه هوشمندسازی خانه آوردهایم.
2 پاسخ